Δημήτριος Παγίτσας

Από τον Άθωνα στην Αριζόνα

Γέρων Εφραίμ Φιλοθεΐτης
Η ζωή, η θεολογία, το ιεραποστολικό του έργο

Από τη μαθητεία στον άγιο Ιωσήφ τον Ησυχαστή στις σπηλιές του Άθωνα ως τα δεκαεπτά μοναστήρια που ίδρυσε στην Αμερική. Η πρώτη συστηματική θεολογική μελέτη για τον Γέροντα Εφραίμ της Αριζόνας.

Κυκλοφορεί5 Νοεμβρίου 2026

ISBN978-960-619-223-4

ΠρόλογοςΜητροπολίτης Λεμεσού Αθανάσιος

Δείτε τα περιεχόμενα Διαβάστε τον πρόλογο

Το εξώφυλλο του βιβλίου «Από τον Άθωνα στην Αριζόνα»

Πρώτη φορά είδα τέτοιον καθαρό άνθρωπο, «νεκρόν τῷ κόσμῳ», τελείως «νεκρόν τῷ κόσμῳ».

Ο όσιος Σωφρόνιος του Έσσεξ, για τον Γέροντα Εφραίμ

Ακούστε, Πατέρες! Ό,τι θα κάνη ο παπα-Εφραίμ θα επιτύχει, διότι έχει την ευχή και ευλογία του Γέροντός του.

Ο άγιος Εφραίμ ο Κατουνακιώτης, όπως το διηγείται ο Μητροπολίτης Λεμεσού Αθανάσιος

Το βιβλίο

Ένας σύγχρονος ησυχαστής και ιεραπόστολος

Ο Γέρων Εφραίμ Φιλοθεΐτης και Αριζονίτης είναι σύγχρονος πατέρας ησυχαστής και νηπτικός, ερημίτης και κοινοβιάρχης, ποιμένας και ιεραπόστολος. Στο πρόσωπό του φανερώνονται πολλές εκδοχές της χριστιανικής ζωής: η ευχή με το όνομα του Ιησού, η άσκηση και η ερημιτική ζωή, το κήρυγμα και η συγγραφή, η λειτουργική ζωή, η φιλανθρωπική διακονία και η ιεραποστολή.

Το βιβλίο παρακολουθεί τη ζωή του από τα παιδικά χρόνια στον Βόλο, τη μαθητεία στον άγιο Ιωσήφ τον Ησυχαστή και την ηγουμενία στη μονή Φιλοθέου, ως τη μεταφύτευση του αγιορείτικου μοναχισμού στην Αμερική. Εξετάζει τη θεολογία του, από την ευχή του Ιησού και την υπακοή ως το άκτιστο Φως και την εσχατολογική προοπτική, και τις ποιμαντικές του θέσεις σε ζητήματα όπως ο γάμος, η οικογένεια και η σχέση με τους ετεροδόξους.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο ιεραποστολικό έργο: στο κοινωνικό και θρησκευτικό πλαίσιο της Αμερικής, στην ίδρυση και οργάνωση των μονών, στην κριτική που δέχθηκε, και στη σύνθεση μοναχισμού, ιεραποστολής και φιλανθρωπίας που χαρακτήρισε τη διακονία του.

Το βιβλίο βασίζεται στη διδακτορική διατριβή του συγγραφέα στο Τμήμα Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, που αξιολογήθηκε με «Άριστα». Αξιοποιεί τα συγγράμματα και τις ομιλίες του Γέροντα, καθώς και προσωπικές μαρτυρίες ανθρώπων που τον γνώρισαν.

Κεφάλαια: 10
Θεματικές ενότητες θεολογίας: 17
Μονές στην Αμερική: 17
Από τον Άθωνα στην Αριζόνα: 1947 – 2019

Η ζωή του Γέροντα

Από τα σπήλαια του Άθωνα στην έρημο της Αριζόνας

1928Βόλος
Γεννιέται στις 24 Ιουνίου ο Ιωάννης Μωραΐτης, μεσαίο από τα τρία αγόρια του Δημητρίου και της Βικτωρίας.
1947Άγιον Όρος
Φεύγει για τον Άθωνα. Γίνεται υποτακτικός του αγίου Ιωσήφ του Ησυχαστή, με νηστεία, αγρυπνία και αδιάλειπτη ευχή.
1973Μονή Φιλοθέου
Την 1η Οκτωβρίου ενθρονίζεται ηγούμενος. Η αδελφότητά του επανδρώνει στη συνέχεια και άλλες αγιορείτικες μονές.
1979Καναδάς · ΗΠΑ
Πρώτο ταξίδι στη Βόρειο Αμερική. Αρχίζει η ποιμαντική του διακονία στους ορθοδόξους της ομογένειας και όχι μόνο.
1995Florence, Αριζόνα
Ιδρύεται η μονή Αγίου Αντωνίου στην έρημο, που γίνεται η βάση του Γέροντα στην Αμερική μέχρι το τέλος.
17Μονές
Ιδρύει και οργανώνει δεκαεπτά κοινόβια σε όλη την Αμερική, με μοναχούς πολλών εθνικοτήτων.
2019Αριζόνα
Εκοιμήθη στη μονή Αγίου Αντωνίου, όπου και ενταφιάστηκε.
2026Αθήνα
Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Εν Πλω η μελέτη του Δημήτριου Παγίτσα για τη ζωή και το έργο του.

Περιεχόμενα

Τι θα βρείτε στο βιβλίο

Απόσπασμα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Λεμεσού κ. Αθανασίου

Μού είναι πολύ δύσκολο να αποτυπώσω με τα πτωχά μου λόγια σε ένα άψυχο χαρτί τα όσα η καρδιά μου αισθάνεται και βιώνει για τον άγιο ισαπόστολο και άγγελο της Αμερικής και πατέρα μας αρχιμανδρίτη Γέροντα Εφραίμ τον Φιλοθεΐτη και Αριζονίτη.

Εγνώρισα τον μακάριο αυτόν Γέροντα τον Νοέμβριο του 1976, όταν για πρώτη φορά επεσκέφθηκα την Ιερά Μονή Φιλοθέου στο Άγιο Όρος, όπου και παρέμεινα για έναν ολόκληρο μήνα κοντά του. Αλλά και αργότερα, ως υποτακτικός του παραδελφού του, Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού, συνέχισα αυτή την υιική μου σχέση και αγάπη προς αυτόν.

Η διδακτορική διατριβή του Δημήτρη Παγίτσα […] αποδεικνύει ότι πραγματικά ο Γέροντας Εφραίμ αποτελεί συνέχεια των αγίων Πατέρων της Εκκλησίας μας, προφήτη Θεού στη γενιά του και απλανή διδάσκαλο της πίστεώς μας.

Συγχαίρω τον Δρα Θεολογίας Δημήτρη Παγίτσα για την πραγματικά άριστη και άψογη επιστημονική διατριβή του για τον μεγάλο αυτό άγιο των ημερών μας και ταπεινά εύχομαι οι ευχές του και το παράδειγμά του να μας συνοδεύουν στον δρόμο της ζωής μας.

Ο Μητροπολίτης
† ο Λεμεσού Αθανάσιος

Από τα «Δυο λόγια για τον αναγνώστη»

Μια νύχτα του Γενάρη του 2023

Λίγο πριν ξεκινήσει τη συγγραφή, ο συγγραφέας έγραψε αυτούς τους στίχους, για να πει όσα θα ήθελε να πει με το βιβλίο, ζητώντας τις πρεσβείες του Γέροντα Εφραίμ.

Γέρων Εφραίμ της Αριζόνας Με κλήση μοναχού από μικρό παιδί– Στο Περιβόλι της Παναγίας από ηλικία νεαρή– Με νηστεία, αγρυπνία, προσευχή– Ζωή Αγγελική– Μονολόγιστη ευχή απ’ το βράδυ ώς το πρωί– Ζωή Λειτουργική– Και στον άγιο Ιωσήφ Ησυχαστή, άκρα υπακοή– Στη σωτηρία απ’ της Αριζόνας τον Εφραίμ οδηγήθηκαν πολλοί– Λαϊκοί, κληρικοί και μοναχοί– Έλληνες και Αμερικανοί– Μαύροι, Ασιάτες και Λευκοί– Και βαπτιστήκανε πολλοί–

Ο συγγραφέας

Δημήτριος Παγίτσας

Ο Δημήτριος Παγίτσας γεννήθηκε το 1998 στην Αθήνα και μεγάλωσε στη Λάρισα. Το 2020 έλαβε πτυχίο από το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με βαθμό Άριστα. Στη συνέχεια έλαβε από το ίδιο Τμήμα Δίπλωμα Μεταπτυχιακών Σπουδών, το 2022, με βαθμό Άριστα. Η μεταπτυχιακή του εργασία για την ιεραποστολή κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Εν Πλω με τίτλο «Στις Εσχατιές του Κόσμου. Θεολογικές και Εκκλησιολογικές προϋποθέσεις της Ιεραποστολής».

Το 2026 αναγορεύτηκε Διδάκτωρ Θεολογίας με βαθμό Άριστα, με διατριβή για «Την ποιμαντική και ιεραποστολική διάσταση του έργου του Γέροντος Εφραίμ Φιλοθεΐτου», υπό την επίβλεψη του καθηγητή και Πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού Θρόνου Βασιλείου Καλλιακμάνη. Έχει γράψει άρθρα θεολογικού περιεχομένου και έχει συμμετάσχει σε επιστημονικά συνέδρια.

Όπως γράφει ο ίδιος, το θέμα τον συνόδευε από παιδί: η μητέρα του του περιέγραφε τα ορθόδοξα μοναστήρια που ίδρυσε στην έρημο της Αριζόνας ένας χαρισματικός αγιορείτης Γέροντας. Η έρευνα αυτή είναι, με τα δικά του λόγια, «μια προσπάθεια γνωριμίας και συνομιλίας με τον Γέροντα Εφραίμ, μια προσευχή προς εκείνον, η επιθυμία να βάλω μια ψηφίδα στην αγιογραφία του».